خاطره ای تفکر برانگیز از پروفسور حسابی 2

یک روز که در آزمایشگاه مشغول به کار بودم، دیدم همین پروفسور از دور مرا به شکلی غیر معمول، نگاه می کند. وقتی متوجه شد که من از طرز دقت او نسبت به خودم متعجب شده ام، با لبخندی بسیار
جذابی کنارم آمد و گفت: آقای دکتر حسابی، شما تازگی ها چقدر صورتتان شبیه افراد آرزومند شده است؟ آیا به دنبال چیزی می گردید، یا گم گشته خاصی دارید؟

من که از توجه پروفسور تعجب کرده بودم با حالت قدرشناسی گفتم: بله، من مشغول تجربه ی نظریه ی خودم در مورد عبور نور از مجاورت ماده هستم. برای همین، اگر یک فلز با چگالی زیاد، مثل شمش طلا با عیار بالا داشتم، از آزمایش های متعدد، روی فلزهای معمولی خلاص می شدم و نتایج بهتری را در فرصت کمتری به دست می آوردم؛ البته این یک آرزوست.

او به محض شنیدن خواسته ام، گفت: پس چرا به من نمی گویید؟

گفتم آخر خواسته من، چیز عملی نیست. من با شمش آلومینیوم، میله برنز و میله آهنی تجربیاتی داشته ام. ولی نتایج کافی نگرفته ام و می دانم که دستیابی به خواسته ام غیر ممکن است.

پروفسور وقتی حرف های مرا شنید از ته دل خنده ای کرد و اشاره کرد که همراه او بروم.

با پروفسور به اتاق تلفنخانه دانشگاه آمدیم. پروفسور با لبخند و شوق، به خانمی که تلفنچی و کارمند جوان آنجا بود، سفارش شمش طلا داد و خداحافظی کرد و رفت.

من که هنوز باورم نمی شد، فکر می کردم پروفسور قصد شوخی دارد و سربه سرم می گذارد. با نومیدی به تعطیلات آخر هفته رفتم.

در واقع 72 ساعت بعد، یعنی روز دوشنبه که به آزمایشگاه آمدم، دیدم جعبه ای روز میز آزمایشگاه است. یادداشتی هم از طرف همان خانم تلفنچی، روی جعبه قرار داشت که نوشته بود امیدوارم این شمش طلا، به طول 25 سانتی متر و با قطر 5 سانتی متر با عیار بسیار بالایی به میزان 24، که تقاضا کرده اید، نتایج بسیار خوبی برای کار تحقیقی شما بدست دهد.

با ناباوری ولی اشتیاق و امید به آینده ای روشن کارم را شروع کردم. شب و روز مطالعه و آزمایش می کردم تا بهترین نتایج را بدست آورم.

حالا دیگر نظریه ام شکل گرفته بود و مبتنی بر تحقیقات علمی عمیق و گسترده ای شده بود.

بعد از یکسال که آزمایش های بسیار جالبی را با نتایج بسیار ارزشمندی به دست آورده بودم، نزد آن خانم آوردم و شمش طلای خرده شده و تکه تکه را که هزار جور آزمایش روی آن انجام داده بودم را داخل یکجعبه روی میز خانم تلفنچی گذاشتم.

به محض اینکه چشمش به من افتاد مرا شناخت و با لبخند پر مهر و امیدی، از من پرسید: آیا از تحقیقات خود، نتایج لازم را بدست آوردید؟

فوراً پاسخ دادم: بلی، نتایج بسیار عالی و شایان توجهی، بدست آوردم. به همین دلیل نزد شما آمده ام که شمش را پس بدهم، ولی بسیار نگران هستم. زیرا این شمش، دیگر آن شمش اولی نیست، و در جعبه را باز کردم و شمش تکه تکه شده را به او نشان دادم و پرسیدم حالا باید چه کار کنم؟ چون قسمتی از این شمش را بریده ام، سوهان زده ام و طبیعتاً مقداری از طلاها دور ریخته شده است.

خانم تلفنچی با همان روی خوش لبخند بیشتری زد و به من گفت: اصلاً مهم نیست، نتایج آزمایش شما برای ما مهم است. مسئولیت پس دادن این شمش با من است.

وقتی با قدم های آرام و تفکری ژرف از آنچه گذشته است، به خوابگاه می آمدم، به این مهم رسیدم، که علت ترقی کشورهای توسعه یافته، همین اطمینان خاطر و احترام کارکنان مراکز تحقیقاتی می باشد و بس، یعنی کافیست شما در یک مرکز آموزشی، دانشگاهی و یا تحقیقاتی کار کنید، دیگر فرقی نمی کند که شما تلفنچی باشید یا استاد.

چون تمام مجموعه آن مراکز در کشورهای پیشرفته دارای احترام هستند و بسیار طبیعی است که وقتی دست یک پژوهشگری در امر تحقیقات و یا تمام تجهیزات باز باشد و دارای احترامی شایسته باشد، حاصلی به جز توسعه علمی در پی نخواهد داشت.



برگرفته از كتاب استاد عشق تالیف  دکتر ایرج حسابی

خاطره ای تفکر برانگیز از پروفسور حسابی

پروفسور حسابی؛ ملقب به پدر فیزیک ایران بعد از ملاقاتی كه با انیشتین داشتند و پس از آنكه انیشتین به ایشان نوید می دهند كه نظریه شما در آینده ای نه چندان دور، علم فیزیك را در جهان متحول خواهد كرد، به پروفسور پیشنهاد می دهد كه برای تكمیل نظریه خود در آزمایشگاه مجهز دانشگاه شیكاگو به كار خود ادامه دهد. در ادامه ایمیل خاطره ای بسیار آموزنده از ایشان در دانشگاه شیکاگو نقل شده كه هر ایرانی را به فكر وا می دارد. امیدوارم شما دوستان هم فرصت خوندنش رو از دست ندهید ...

دانشگاه شیکاگو بسیار پیشرفته بود. مهم تر از هر چیزی آزمایشگاه های متعدد و معتبر آن بود.

من در لابراتوار بسیار پیشرفته اپتیک، مشغول به کار شدم. در خوابگاه دانشگاه هم اتاق مجهزی برای اقامت، به من داده بودند.

از نظر وسایل رفاهی، مثل اتاق یک هتل بسیار خوب بود. آدم باورش نمی شد، این اتاق در دانشگاه باشد. معلوم بود که همه چیز را، برای دلگرمی محققین و اساتید، فراهم کرده بودند.

نکته خیلی مهم و حائز اهمیت، آزمایشگاه ها و چگونگی تجهیزات آن بود. یک نمونه از آن مربوط به میزی می شد که در آن آزمایشگاه به من داده بودند. این میز کشوی کوچکی داشت.

از روی کنجکاوی آنرا بیرون کشیدم و با کمال تعجب، چشمم به یک دسته چک افتاد. دسته چک را برداشتم و متوجه شدم تمام برگه های آن امضا شده است!

فوراً آنرا نزد پروفسوری که رئیس آزمایشگاه ها و استاد راهنمای خودم بود بردم. چک را به او دادم و گفتم: ببخشید استاد، که بی خبر مزاحم شدم. موضوع بسیار مهمی اتفاق افتاده است. ظاهراً این دسته چک مربوط به پژوهشگر قبلی بوده و در کشوی میز من جا مانده است. و اضافه کردم، مواظب باشید، چون تمام برگ های آن امضا شده است، یک وقت گم نشود.

پروفسور با لبخند تعجب آوری، به من گفت: این دسته چک را دانشگاه برای شما، مانند تمام پژوهشگران دیگر دانشگاه، آماده کرده است، تا اگر در هنگام آزمایش ها به تجهیزاتی نیاز داشتید، بدون معطلی به کمپانی سازنده تجهیزات اطلاع بدهید. آن تجهیزات را، برای شما می آورند و راه می اندازند و بعد فاکتوری به شما می دهند. شما هم مبلغ فاکتور شده را روی چک می نویسید و تحویل کمپانی می دهید. به این ترتیب آزمایش های شما با سرعت بیشتری پیش می روند.

توضیح پروفسور مرا شگفت زده کرد و از ایشان پرسیدم: بسیار خوب، ولی این جا اشکالی وجود دارد، و آن امضای چک های سفید است؛ اگر کسی از این چک سوء استفاده کرد، شما چه خواهید کرد؟با لبخند بسیار آموزنده ای چنین پاسخ داد: "بله، حق با شماست. ولی باید قبول کنید، که درصد پیشرفتی که ما در سال بر اساس این اعتماد به دست می آوریم، قابل مقایسه با خطایی که ممکن است اتفاق بیفتد نیست."

"این نکته، تذکر یک واقعیت بزرگ و آموزنده بود. نکته ای ساده که متاسفانه ما در کشورمان نسبت به آن بی توجه هستیم."

 

بر گرفته از کتاب استاد عشق : تالیف دکتر ایرج حسابی

ما مثل دفترهای قدیمی کاهی بودیم
دو به دو به هم چسبیده !
هر کداممان را که می کندند ،
آن یکی هم بیرون می پرید از زندگی !
حالا سیمی مان کرده اند
که با رفتن دیگری کک مان هم نمی گزد

ضرورت درس پژوهی

تحول و تغییر شتابنده در جامعه و نقش و تاثیر آموزش وپرورش در مدیریت و همگامی با تغییرات
تمایز بین پژوهش و عمل بخصوص در کلاس درس
عدم نظارت بر کلاس درس
عدم توسعه حرفه ای معلمان
عدم اصلاح و بهبود دانش محتوایی و پرورشی معلمان
این تصور غلط که معلم فقط آموزش دهنده است

ماه رمضان

آمد رمضان ماه نزول قرآن

شد خوان کرم پهن به لطف یزدان

مهمان همه ما و میزبانش خود اوست

ای دوست ببر توشه لازم زین خوان (سروده ی حاجی آقاجانی معمار)

فرارسیدن ماه نزول قرآن ، ماه عبادت و بندگی بر همگان مبارک

شرایط لازم برای اجرای مناسب درس پژوهی در مدارس  

وجود معلمان علاقمند و باانگیزه در مدارس

حمایت همه جانبه مدیران مدارس و مدیران سازمانی و ستادی از برنامه های درس پژوهی

وجود زمان کافی برای عملیاتی کردن درس پژوهی

روابط و همکاری نزدیک معلمان  به ویژه معلمان  هم پایه و وجود گروه های آموزشی فعال در مناطق و استان

حمایت و همراهی اولیای دانش آموزان

وجود امکانات و وسایل کمک آموزشی مناسب در مدارس به ویژه وسایل الکترونیکی

تامین منابع مالی

نهادینه شدن فرهنگ همکاری در مدارس

حمایت گسترده مراکز علمی و دانشگاهی

ایفای نقش افراد در درس پژوهی

با نهادینه شدن فرهنگ همکاری معمان و مدیران مدارس و وجود معلمان علاقمند و باانگیزه ،  تقسیم کار از ضروری ترین امور  برای اجرای مطلوب درس پژوهی می باشد :

مجری یا معلم تدریس کننده

ناظر یا ناظرین و مشاهده کنندگان تدریس

افراد صاحب نظر اعم از اساتید دانشگاه  و متخصصین حوزه تعلیم و تربیت و روانشناسی

دبیر یا ثبت کننده صورتجلسات و ...

طراح آموزشی و سناریو نویس ( هرچند بهتر است به صورت گروهی انجام شود )

فیلمبردار

مسئول هماهنگی امور (مدیران مدارس برای هماهنگی ناظرین و متخصصین دانشگاهی و گروه های آموزشی باید اقدام  لازم را انجام دهند .)

هرچند عموما تهیه وسایل کمک آموزشی به صورت گروهی تدارک دیده می شود ولی در صورت داشتن متخصصین می شود یک نفر به عنوان مسئول رسانه  و وسایل آموزشی فعالیت نماید )

 

پیام تبریک سرکار خانم دکتر شیوا دولت آبادی، رییس محترم انجمن روانشناسی ایران، به مناسبت روز روانشناس

انجمن روانشناسي ايران، نهم ارديبهشت، روز روانشناس و مشاور را به همه روانشناسان و مشاوران كشور شادباش مي گويد.
سر منشا اين روز،  رسميت يافتن سازمان نظام روانشناسي و مشاوره در جمهوري اسلامي ايران و نقطه ی عطفي در ارزنده سازی رشته و حرفه ی ما است.
 وجود نظام روانشناسی و مشاوره، اقدامهاي معطوف به هدف و اقتدار آن، ضامن استحكام بخشيدن به هويت و كار آيي روانشناسان و مشاوران است.
آرزو داريم كه هر سال اين روز را به بركت دستاوردها و راهگشايي هاي بيشتر براي رشته و حرفه مان، همراه با همه اعضای جامعه روانشناسی و مشاوره کشور جشن بگيريم.

درس پژوهی یعنی: پژوهش مشارکتی معلمان در کلاس درس

•معلمي از جمله مشاغلي است كه با مولفه هاي گوناگون و در حال تغيير مواجه است (مولفه هايي مثل كتاب درسي ، فضاي آموزشي،  تكنولوژي آموزشي ، راهبردهاي آموزشي و ...)
• همزمان با تغيير و رشد هر يك از اين مولفه ها لازم است شايستگي هاي ضروري معلمان هم در حوزه هاي مختلف دانش محتوايي ، دانش حرفه اي و دانش تكنولوژيك رشد و توسعه پيدا كند .
• رشد حرفه ای معلمان در بالا رفتن یادگیری دانش آموزان و اصلاحات در آموزش و پرورش نقش مهمی دارد.بنابراين براي بهسازي مستمر آموزش توجه به رشد حرفه ای مستمر معلمان ضرورت دارد .
 
تعریف درس پژوهی
•درس پژوهی یک رویکرد توسعه حرفه ای  با پژوهش مشاركتي، در كلاس درس است که طی آن معلمان با یکدیگربرای تدوین طرح درس،اجرا ومشاهده نتایج آن در جهت بهبود یادگیری دانش آموزان همکاری ومشارکت می نمایند.
•درس پژوهی الگویی برای بهسازی و بازاندیشی در فرهنگ آموزش و تدریس است
تدریس پژوهی هسته ی اصلی فرایند توسعه حرفه ای معلمان در ژاپن است که به منظور بهبود مستمر کیفیت آموزش معلمان و بهبود یادگیری دانش آموزان به کار گرفته شده و به عنوان یک الگوی بهسازی آموزش و یادگیری به ویژه تدریس اثر بخش است 

درس پژوهی مدل ژاپنی پژوهش مشارکتی معلمان در مدرسه و کلاس درس برای بهسازی مستمر آموزش ، غنی سازی یادگیری و پرورش حرفه ای معلمان است این پژوهش پژوهشی است که بر چرخه یادگیری گروهی ، کیفی ، مشارکتی . مداوم کارگزاران آموزشی شامل تبیین مساله ، طراحی ، عمل ، بازاندیشی و بازبینی یافته هاست

و در جمله و به زبان ساده درس پژوهی  مطالعه و پژوهش جمعي پيرامون عمل تدريس است.
 
اهداف درس پژوهی
گسترش فرهنگ یادگیری در مدارس
•فراهم کردن محیط یادگیری معلمان از یکدیگر
•ارتقا دانش حرفه ای معلمان
بازاندیشی در رفتار خود
•مدلی اثربخش برای پژوهش در مدرسه.
توسعه  محیطی انعطاف پذیر برای دستیابی به یادگیری سازمانی
•احساس کردن مسئولیت بیشتر در اداره مدرسه
تشویق معلمان به همکاری با محققان
•ترویج  تفکر انتقادی
درک عمیق تر مدیران آموزشی از درس پژوهی ، بکارگیری استراتژی های اثربخش تر در ارتقای مدیریت آموزشی و مدرسه را به مثابه سازمان یادگیرنده بازسازی می کند.

انواع روش تحقیق بر اساس هدف

انواع روش تحقیق بر اساس هدف

تحقیقات بنیادی : هدف تحقیقات بنیادی آزمون نظریه و تبیین روابط بین پدیده ها و افزودن دانش است این تحقیقات نتیجه گرا بوده و در رابطه با نیاز های تصمیم گیری انجام نمی شود . به عنوان مثال بررسی تحول استدلال منطقی کودکان از نوع تحقیقات بنیادی است .

تحقیقات کاربردی : هدف این نوع از تحقیقات توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است به عبارت دیگر این نوع از تحقیقات به سمت کاربرد عملی دانش هدایت می شود به عنوان مثال کاربرد نظریه های مربوط به فراشناخت در حل مساله

استفاده از نظریه های مختلف  در تعلیم و تربیت 

تحقیق و توسعه : فرایندی است که به منظور تدوین و تشخیص مناسب بودن یک فراورده آموزشی انجام می شود. ( طرح ها ، روش ها و برنامه های درسی )